Fijner wonen door verduurzaming monumentale woning

Hans Peter: “Het was echt maatwerk. Het behoud van de historische waarde stond voorop. Er is flink wat energie in gestopt, waardoor we er nu heerlijk behaaglijk én duurzaam bij zitten.”

De woning dateert uit 1922 en is ontworpen door de Haarlemse architect Van Loghem. “Een sociaal bevlogen man, die zijn huizen ontwierp voor arbeiders en de middenklasse. Zo konden ook zij prettig wonen”, vertelt Fanny. “Aan de straatkant zijn de woningen vrij gesloten. Achter zijn er juist veel ramen en is de woning helemaal op de tuin gericht. Er is een heerlijke binnentuin die je samen met andere bewoners deelt.”

Duurzaamheid steeds belangrijker 

In 1998 kocht het stel de voormalige huurwoning – toen in zeer slecht staat. Hans Peter: “Ook toen is er een flinke verbouwing geweest, maar duurzaamheid was toen geen issue. Dat kwam later. Wel werd er de afgelopen jaren overal dubbelglas geplaatst en kwamen er zonnepanelen en een zonneboiler. Toch bleef ons huis vochtig en tochtig, alsof het permanent verkouden was. Ook de stookkosten waren flink. Zo kwam het idee voor een grondige renovatie en bovendien wilden we wel van het gas af. Ook ons wooncomfort mocht omhoog, maar niet ten koste van de planeet. Voor ons is duurzaamheid, goed zijn voor de aarde, hergebruik van materialen en minder energiegebruik steeds belangrijker geworden. Dat werd dus het uitgangspunt van deze verbouwing.”  

Hulp en advies van experts 

Uiteindelijk kregen de plannen in 2023 echt vorm. “Door het grondige speurwerk van Hans Peter stond er al veel op papier toen we de hulp inschakelden van architect Peter Rutten”, vertelt Fanny. “Hij heeft veel ervaring met het verduurzamen van monumentale woningen en kent de pijnpunten. De historische waarde moet behouden blijven en er gelden strengere regels. Je kunt niet zomaar alles doen. Daarom is hulp en advies van experts zo belangrijk. Uiteindelijk zijn we zo’n 6 maanden bezig geweest. Ons huis is bijna volledig geïsoleerd met biobased materialen. Op de wanden zit leemstuc met wandverwarming. De vloeren en het dak zijn van binnenuit geïsoleerd met biobased houtvezelisolatie. Dit is vochtregulerend en houdt de temperatuur in huis zeer constant. En in de voortuin is een bron van 180 meter geboord voor de warmtepomp.”

Natuurlijke ventilatie 

Hans Peter vult aan: “Vanwege het geluid en gezoem wilden we geen warmtepomp op ons houten dak. Ik wilde een stille pomp die ook zuiniger is. Dat werd deze grondgebonden warmtepomp. Voor de ventilatie moesten we ook wat bedenken. Die is in deze huizen best slecht. Overal zaten van die ventilatieroosters in de muur, die alleen werkten als het waaide. Een Rijksmonument ventileren is best ingewikkeld, dus daar heb ik m’n hoofd wel over gebroken. Uiteindelijk kozen we voor een natuurlijke ventilatie via de kelder en een bestaande koof onder de keuken. Via de vloer en de wanden – in de muur zijn platte ventilatiebuizen in het leemstuc weggewerkt - wordt de lucht verwarmd. Deze komt er via roostertjes opgewarmd in de kamers weer uit. In de vochtige ruimtes wordt de lucht afgezogen, maar voordat deze via een dakdoorvoer naar buiten wordt geblazen, halen we er nog de warmte eruit die we als extra energie toevoegen aan de warmtepomp. Heel innovatief allemaal.”

Het huis voelt goed 

Ze zijn enorm enthousiast over hun ‘nieuwe’ huis. Fanny: “Het huis voelt goed. Comfortabeler en een stuk behaaglijker. Ook de luchtkwaliteit is flink verbeterd; het huis is een stuk minder vochtig. Wat ook fijn is, is dat de energierekening een stuk lager is en dat ons huis in waarde is gestegen. Maar het fijnst is toch wel dat het huis helemaal toekomstproof is en klimaat adaptief. We kijken terug op een mooie reis.” En vult Hans Peter trots aan: “Natuurlijk is het niet niks, maar het kan wel. Wij zijn hartstikke tevreden met het eindresultaat.”

De 5 tips van Hans Peter en Fanny

1. Vraag altijd advies van experts, ga niet zomaar beginnen
    
2. Informeer bij het Haarlems Duurzaamheidsloket of schakel een Dumo in (Duurzame Monumenten-adviseur)
    
3. Ga langs de duurzame huizenroute om te leren van huiseigenaren die hun huis al verduurzaamd hebben
    
4. Het hele huis in één keer verduurzamen kan handig zijn. Alles is dan immers al overhoop. Maar ook klein beginnen kan juist die eerste stap zijn naar een duurzamere toekomst
    
5. Vraag subsidie aan. Wij kregen dat via het Restauratiefonds (speciaal voor monumenten) voor onze biobased isolatie (extra subsidie als het bioabased is), warmtepomp, de ventilatie-unit met warmteterugwinning en woonhuissubsidie. Dit fonds verstrekt ook een duurzame monumentenlening tegen een aantrekkelijk rentetarief

Tips van de gemeente

De gemeente Haarlem helpt eigenaren van monumenten op weg via het Monumentenloket. Hier kun je terecht voor advies over de mogelijkheden om jouw monument te verduurzamen. Wil je dat wij met je meedenken? Mail dan naar monumentenloket@haarlem.nl 

We informeren je ook graag over het warmteprogramma en andere verduurzamingsinitiatieven in Haarlem.

Wil je je vloer, dak of ramen isoleren? De gemeente Haarlem werkt samen met het Regionaal Energieloket aan een isolatieactie voor monumentale woningen. Je krijgt ondersteuning bij de vergunningsaanvraag en de werkzaamheden worden uitgevoerd door geselecteerde bedrijven. Meer informatie vindt je op de pagina Isolatie- en glasactie voor monumentale woningen in Haarlem van het Regionaal Energieloket.