Haarlem herdenkt afschaffing slavernij

KetiKoti

Op 1 juli herdenken we in Nederland de afschaffing van slavernij. Dit jaar is er voor het eerst ook een uitgebreid programma in Haarlem. Met gastlessen, theater, lezingen en stadswandelingen. “Het is niet de geschiedenis van jou of van mij. Het is onze gedeelde geschiedenis en daar moeten we elkaar vinden en verbinden.”

Het initiatief voor de viering van Keti Koti (‘verbreek de ketenen’) in Haarlem komt van een diverse groep inwoners en organisaties. Zij maakten een programma met activiteiten die niet alleen op 1 juli zelf plaatsvinden, maar ook later in de zomer. Een belangrijke vraag daarbij is: hoe werkt het verleden door op het heden? En wat is het koloniale verleden van onze stad?

Zwarte bladzijde

Want de geschiedenis van Haarlem heeft mooie, maar ook pijnlijke kanten. “Het doel van dit programma is dus om samen naar ons gezamenlijk verleden van Haarlem te kijken”, vertelt Noëlle Beerepoot van het Bureau Discriminatiezaken Kennemerland. “En dan naar alle facetten. Niet alleen de mooie pracht en praal, de schilderijen en gebouwen. Maar ook naar: waar kwam al dat geld eigenlijk vandaan? Het hele plaatje.”

Daarover gaat ook de gastles die Noëlle samen met Yvonne Struiken op verschillende scholen in Haarlem geeft. Yvonne: “Als we het hebben over slavernij zeggen mensen vaak: ach, dat is zo lang geleden. Maar mijn overgrootmoeder was het kind van een slavin. En ik heb haar zelf nog even mogen kennen. Dus zo lang geleden is het niet.”

Schelden doet wel pijn

In de gastlessen vertelt Noëlle ook over haar persoonlijke ervaringen met discriminatie. “Ik ben opgegroeid in Suriname en daar woonden er allerlei mensen bij ons in de straat, van Hindoestanen tot Chinezen. Er werd ook wel eens onderling gescholden, maar dat ging over en weer. Toen ik later in Nederland kwam, besefte ik pas dat het hier anders was. Waarschijnlijk omdat je in de minderheid bent. Uitgescholden worden voor ‘zwarte piet’ deed wel pijn.”

Yvonne besloot daarom haar persoonlijke ervaringen op papier te zetten. “Dat deelde ik met vrienden, familie, kennissen en buren. En het werd zo mooi ontvangen. Sommige witte mensen gebruiken het als er in hun omgeving wordt gediscrimineerd.”

Onze gedeelde geschiedenis

Dat zorgen voor onderling begrip is ook een belangrijk doel van het programma rond Keti Koti. Yvonne: “Het is niet de geschiedenis van jou of van mij. Het is onze gedeelde geschiedenis en daar moeten wij elkaar vinden en verbinden.” Noëlle: “Meer weten van toen, geeft je ook een beter beeld van hoe de machtsverhoudingen nu zijn. Sommige dingen zijn nog steeds oneerlijk. En die kun je denk ik alleen veranderen als je weet hoe het toen was.”

Meedoen 

Naast de gastlessen staan er ook veel andere activiteiten op het programma. Het hele programma is te vinden op www.koloniaalhaarlem.nlBureau Discriminatiezaken Kennemerland speelt een coördinerende rol in de groep initiatiefnemers. De groep staat open voor nieuwe mensen, ideeën en initiatieven, ook voor 2023.

Haarlem herdenkt afschaffing slavernij