Terug in de tijd met Haarlems hout

Conservator Marjolein geeft uitleg over Haarlemmer hout.
Conservator Marjolein geeft uitleg over Haarlemmer hout.

Vandaag, woensdag 23 november 2022, viert Haarlem haar 777e verjaardag. Deze dag zijn er verschillende activiteiten in onze stad. Ook de opening van de nieuwe tentoonstelling van het Archeologisch Museum Haarlem: Haarlemmer hout. We spreken onze stadsarcheoloog, Anja van Zalinge.

‘Haarlemmer hout’ gaat over Haarlemse houten voorwerpen, waarvan sommige, eeuwen lang diep onder de grond lagen. Door de jaren heen hebben archeologen honderden voorwerpen opgegraven en onderzocht. Deze worden op een speciale plek in het depot bewaard. 

Door onder andere de vele kleilagen en vochtigheid in onze grond bleven deze eeuwenoude voorwerpen goed bewaard. Tijdens de tentoonstelling ziet u een selectie van deze bijzondere vondsten voor het eerst allemaal bij elkaar staan.

Anja: “Een tentoonstelling zoals Haarlemmer hout, doen we niet vaak. Het hout is namelijk heel erg kwetsbaar en heeft een speciale luchtvochtigheid en temperatuur nodig. En dat is voor hout niet perfect geregeld in ons museum."

Alsof de tijd stilstaat

Wanneer u door de tentoonstelling loopt, lijkt het net alsof de tijd al eeuwen stilstaat. “Veel objecten zien er nog hetzelfde uit. De po is nu misschien niet meer zo gewild, maar heeft wel 1.000 jaar lang dezelfde vorm. Net zoals de koekenpan, die is ook al 500 jaar hetzelfde”, zegt Anja.

Weiland, bos en water

We gebruiken hout al duizenden jaren als bouwmateriaal om bijvoorbeeld huizen en kano’s mee te bouwen. Maar ook spullen voor in huis, zoals kommen en bezems.

Het was vanzelfsprekend omdat het makkelijk te bewerken en dichtbij huis was. “500 jaar geleden was Haarlem veel kleiner en omringd door weiland, bos en water. Toen was er genoeg hout voor iedereen die iets wilden maken. Het groeide om de hoek en was makkelijk te bewerken”, vertelt de stadsarcheoloog. 

‘Houtbaarheid’

Vroeger combineerden ze hout met andere materialen, zoals een mes uit hout en metaal bestaat. Hier gingen mensen met veel aandacht mee om. Anja: “Ze gebruikten onze spullen totdat het écht niet meer kon. Al het hout gebruikten we tot het laatste splintertje. En was het echt meer te redden? Dan ging het in de haard!”

Ontdek meer

Lees meer over de tentoonstelling op de website van Archeologisch Museum Haarlem.