Verkiezingen Provinciale Staten en Waterschappen 2023

Bijgewerkt tot en met 7 november 2022
Status: Uitvoering

De verkiezingen voor de Provinciale Staten en Waterschappen zijn op 15 maart 2023.

Stembureau op station Haarlem
Stembureau op station Haarlem

Wat u moet weten

  • Op 15 maart 2023 kunt u stemmen op leden van de Provinciale Staten en algemeen bestuur van het waterschap (in dit geval Hoogheemraadschap Rijnland)
  • Partijen kunnen tot 19 december 2022 de partijnaam laten registreren

Registreren naam partij

Partijen kunnen hun partijnaam (‘aanduiding’) uiterlijk 19 december 2022 laten registeren bij het provinciaal centraal stembureau. De naam van de partij komt dan bovenaan de kandidatenlijst te staan en op het stembiljet. Partijen die hun naam willen registreren moeten een vereniging zijn met volledige rechtsbevoegdheid.

Bij het registratieverzoek moeten partijen de volgende documenten inleveren:

  • formulier G 1-1
  • de statuten (vastgelegd in een notariële akte)
  • een gewaarmerkt bewijs van de inschrijving bij de Kamer van Koophandel
  • een bewijs van betaling van de waarborgsom.

Bevoegde bestuurders

Het registratieverzoek moet worden ingediend door het hiertoe bevoegde bestuur. Wie dat zijn, blijkt uit de statuten en het gewaarmerkt bewijs van inschrijving bij de Kamer van Koophandel.

Waarborgsom

Voor de registratie van hun naam moeten partijen een waarborgsom betalen aan het centraal stembureau van de gemeente Haarlem. Deze bedraagt € 225,-. De partij krijgt de waarborgsom terug als zij bij de eerstvolgende verkiezing een geldige kandidatenlijst inlevert.

Gebruik van de partijnaam

Bij het registratieverzoek worden een gemachtigde en een plaatsvervangend gemachtigde geregistreerd. Deze gemachtigden mogen de inleveraars van kandidatenlijsten de bevoegdheid verlenen om de naam van de partij boven de lijst te plaatsen.

Registratie niet verplicht

Registratie van een partijnaam is niet verplicht. Een politieke partij kan ervoor kiezen om deel te nemen aan de verkiezingen met een zogenoemde blanco lijst. In dat geval staat alleen een nummer bovenaan de kandidatenlijst en geen naam.

Doorwerking

Geregistreerde partijnamen voor de Tweede Kamerverkiezingen hebben in principe doorwerking naar de Provinciale Statenverkiezingen. Dit betekent dat in deze gevallen geen nieuwe registratie nodig is bij het centraal stembureau van de provincie.

De partijnamen die zijn geregistreerd voor de Provinciale Statenverkiezingen werken, op hun beurt, in principe door naar de gemeenteraadsverkiezingen. Dit geldt alleen voor gemeenten binnen die provincie. Er is in dit geval dus geen nieuwe registratie nodig bij het centraal stembureau in een gemeente.

Hoe werken de verkiezingen

Provinciale Staten

De gekozen volksvertegenwoordiging van een provincie wordt Provinciale Staten genoemd. De Provinciale Staten stellen het beleid van de provincie vast en controleren de uitvoering. De uitvoering wordt gedaan door de Gedeputeerde Staten.

Deze Gedeputeerde Staten vormen met de Commissaris van de Koning het dagelijkse bestuur van de provincie. Ieder lid van Gedeputeerde Staten heeft een eigen takenpakket, bijvoorbeeld financiën, ruimtelijke ordening, verkeer of welzijn.

Waterschap

Een waterschap, ook wel hoogheemraadschap genoemd, regelt de waterhuishouding in een bepaalde regio. Elk waterschap heeft een gekozen algemeen bestuur en een dagelijks bestuur.

Het algemeen bestuur kiest uit zijn leden een aantal zogeheten heemraden, die zitting nemen in het dagelijks bestuur. Het dagelijks bestuur heet ook wel college van dijkgraaf en (hoog)heemraden en is te vergelijken met het college van burgemeester en wethouders bij een gemeente. De dijkgraaf is voorzitter van zowel het algemeen als het dagelijks bestuur en wordt door de Kroon benoemd voor een periode van 6 jaar.

Organiseren verkiezingen

Het college van BenW van de gemeente Haarlem is verantwoordelijk voor de organisatie van Provinciale Statenverkiezingen. Daarnaast hebben het hoofdstembureau en het centraal stembureau een belangrijke rol, onder andere bij de kandidaatstelling en de vaststelling van de verkiezingsuitslag. Het college van BenW is verantwoordelijk voor het aanwijzen van stembureaus, het inrichten van stemlocaties en het benoemen van stembureauleden.

Gemeente Haarlem is de hoofdstad van de provincie Noord-Holland en daarmee ook het centraal stembureau. Daarnaast zit er in Haarlem ook het hoofd stembureau voor de gemeenten Aalsmeer, Amstelveen, Beverwijk, Blaricum, Bloemendaal, Diemen, Gooise Meren, Haarlem, Haarlemmermeer, Heemskerk, Heemstede, Hilversum, Huizen, Laren, Ouder-Amstel, Uithoorn, Velsen, Weesp, Wijdemeren en Zandvoort.

Taken centraal stembureau

  • de registratie van namen (‘aanduidingen’) van politieke partijen
  • het in ontvangst nemen van kandidatenlijsten en bijbehorende stukken
  • de beoordeling van de geldigheid van kandidatenlijsten en de handhaving van de daarop voorkomende kandidaten
  • de nummering van de kandidatenlijsten
  • het vaststellen van de verkiezingsuitslag, toekennen van zetels en benoemen van kandidaten
  • het benoemen in tussentijdse vacatures

Documenten